Phân biệt Amiăng trắng và amiăng nâu, xanh

Thực tế, dù có chung tên thương nghiệp là amiăng, amiăng trắng và amiăng nâu và xanh lại có cấu trúc vật lý và thành phần hoá học rất khác nhau.

Sự khác nhau giữa amiăng trắng và amiăng nâu, xanh

Do cấu trúc hoá học, khi đi vào trong phổi amiăng trắng sẽ mau chóng bị phân hủy bởi môi trường axit được tạo ra bởi các đại thực bào hay bị đào thải ra khỏi thân thể trong vòng từ 0,3 – 11 ngày.

Trong khi đó, các sợi thuộc đội ngũ amiăng nâu và xanh với cấu tạo dạng thẳng, nhám, hình kim và chu kỳ bán tiêu hủy chậm khi đi qua trục đường hô hấp vào phổi sẽ nằm lại đó, không bị phân huỷ, kích thích việc tạo thành các u, bướu, gây hiểm nguy cho sức khoẻ con người.

Cũng vì thế mà đội ngũ này đã bị cấm tiêu dùng trên toàn toàn cầu, chỉ còn amiăng trắng được phép tiêu dùng có kiểm soát tại 147 đất nước. Tại Việt Nam, chỉ có amiăng trắng là loại có 1 không hai được tiêu dùng từ năm 1963 đến nay.

vietnamnet

Amiăng trắng

Phát biểu tại Hội nghị về tiêu dùng amiăng trắng tại Việt Nam và toàn cầu (28/07/2017), PSG.TS Lương Đức Long – Viện trưởng Viện VLXD cho biết: Thành phần chính của amiăng trắng gồm có 80% là silic và magie, khi mà đó của amphibole là 90% là silic và sắt. Do có sự khác nhau về thành phần này, theo ý kiến về nguyên liệu học, đây là hai loại khác nhau. Các mặt hàng amiăng xi măng chứa lượng sợi amiăng trắng rất nhỏ, chỉ từ 8 – 10%, còn lại là xi măng chiếm 55%, tro bụi than khi không chiếm 35%.

Cũng theo ông Long, các sợi amiăng trắng có cấu trúc rỗng nên chất kết dính như xi-măng sẽ lấp đầy các sợi này, tạo ra sự liên kết rất vững bền, chặt chẽ, khó phá hủy và rất khó để phát tán ra môi trường.

Ông Ngô Vĩnh Bạch Dương – Viện Nhà nước và Pháp luật cho biết: “Năm 2015, Viện Nhà nước và Pháp luật có tiến hành 1 nghiên cứu về an toàn hóa chất trong đó có nghiên cứu về quy định của các nước điều hành, tiêu dùng an toàn và có phận sự các mặt hàng amiăng. Pháp luật các nước đều nêu rõ chẳng hạn amiăng trắng đã được ngâm trong chất ép dính ngẫu nhiên hay nhân tạo thì không cần ứng dụng các quy định, giải pháp an toàn, điều đó có nghĩa là chẳng hạn ép vào chất kết dính trong xi măng hay ép thành bánh trong các gioăng động cơ thì không cần ứng dụng quy định an toàn nhắc cả tiêu hủy. Nước Mỹ đã từng ra lệnh cấm tiêu dùng sợi amiăng trắng nhưng tòa án vô thượng đã gỡ bỏ lệnh cấm và khẳng định việc những mặt hàng không bở, không phát ra bụi sợi amiăng thì không gây ra ung thư phổi”.

Giải bài toán nguyên liệu thay thế

Thực tế, đã có nhiều phương án sợi thay thế cho amiăng trắng được thực hành. Năm 2014, Viện Vật liệu Xây dựng triển khai đề tài “Nghiên cứu rà soát, giám định uy tín của tấm amiăng xi măng và tấm amiăng sợi PVA”. Kết quả cho thấy các tham số về chuyên chở trọng uốn gãy, cường độ uốn và lực phá hủy của tấm sợi amiăng trắng đều cao hơn so với tấm sợi PVA. Cụ thể là tấm tiêu dùng amiăng trắng có cường độ uốn nhàng nhàng là 17,6-22,7 MPa và lực phá huỷ là P=453,2N. Các chỉ số này ở tấm PVA tuần tự là 11,5 MPa và P=230,5N.

Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Viện Vật liệu Xây dựng – Bộ Xây dựng đã triển khai các đề tài nghiên cứu về sợi thay thế. Kết quả cho thấy tấm lợp thay thế có độ cứng kém hơn 2 lần so với tấm lợp phibro xi măng.

Báo cáo của Cty CP Xây lắp và VLXD Đông Anh, công ty từng hai lần thử nghiệp khoa học cung ứng tấm lợp không amiăng trắng năm 2001 và 2014 nhưng không thành công.

Ông Lê Văn Nghĩa- Bí Thư Đảng Uỷ – Tổng GĐ công ty CP Đầu tư, Xây lắp và VLXD Đông Anh cho biết, hiện công ty vẫn tồn kho 2 tấn mặt hàng tấm lợp thay thế. Nhà máy này cũng từng du nhập tấm lợp không amiăng của Thái Lan về bán thử nghiệm. Kết quả rà soát bởi Viện Vật liệu vun đắp cho thấy tấm thay thế vẫn chứa 4% amiăng trắng.

Ngoài ra, 2 nhà máy Navifico và Tân Thuận Cường cũng thử nghiệm dây chuyền khoa học không amiăng trắng. Được đầu tư hàng tỷ đồng cùng những hỗ trợ chuyển giao khoa học từ các nước cung ứng sợi PVA, nhưng ngày nay Navifico đã trợ thì ngừng hoạt động khi mà công ty Tân Thuận Cường phải cung ứng tấm phibro xi măng để cam đoan cung ứng và công việc cho người cần lao.

Ông Ngô Thanh Dương – Phó Giám đốc cung ứng nhà máy Tân Thuận Cường cho biết đây là công ty trước nhất cung ứng tấm lợp không amiăng tại Việt Nam. Hiện nay, công ty có cung ứng cả tấm không amiăng và tấm phibro xi măng nhưng tấm không amiăng sản lượng chỉ chiếm 2 -3% của công ty còn lại là tấm phibro xi măng. Theo ông Dương, giá bán tấm không chứa amiăng sang trọng 2 lần tấm phibro xi măng nên việc tiêu thụ cạnh tranh.

Mới đây, ngày 11/7/2017 văn phòng Chính phủ đã ban hành văn bản số 7232/VPCP-KGVX với nội dung bắt buộc các Bộ, lĩnh vực tiếp diễn nghiên cứu về loại sợi có thể thay thế amiăng trắng đáp ứng được bắt buộc và kỹ năng kỹ sảo chi trả của người dân tại các vùng cạnh tranh.

Thanh Loan

Trả lời